Et Fiyatları

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) 'nün dünyada gıda fiyatları için önemli bir gösterge kabul edilen et fiyatları endeksi, tarihi bir artışla 20 yılın zirvesine çıktı. Kuzu etinde ise fiyat 37 yılın en yüksek düzeyine ulaştı. Türkiye'nin kırmızı et fiyatları konusunda yaşadığı sıkıntıların, tüm gelişmekte olan ülkelerde de söz konusu olduğunu gösteren bu gelişmenin sebebi ise talep artışı. FAO'ya göre gelişmekte olan ülkelerde et ürünlerine olan talep, gelirin ve nüfusun artması nedeniyle yükseliyor. FAO, geçen yıl 228 milyon ton olan küresel yıllık et üretiminin 2050 yılına kadar 468 milyon tona çıkacağını, aynı sürede büyükbaş hayvan nüfusunun 1.5 milyardan 2.6 milyara çıkacağını tahmin ediyor. Örgüt, talebinse bu 50 yıl içinde yine gelişmekte olan ülkelerde üç katına çıkacağına dikkat çekiyor.  

Fiyatların artmasında ABD ve Avustralya gibi önde gelen et ihracatçısı ülkelerde yaşanan üretim düşüşü de etkili oldu. Avustralya ve Latin Amerika'da yaşanan aşırı kuraklıklar, 2000'lerin başında görülen düşük et fiyatları ve yüksek üretim maliyetleri de et üretiminin azalmasında önemli rol oynadı.  

Bu gelişmelere paralel olarak ağustosta canlı büyükbaş hayvan kontratlarının değeri Chicago Emtia Borsası'nda pound (453 gram) başına 1 dolara çıktı ve son 22 ayın en yükseğini gördü. Avustralya cinsi kuzu etinin kilo fiyatı da aynı dönemde 5.5 dolara çıkarak 1973–74 yılından beri görülen en yüksek seviyeye tırmandı.

Et fiyatlarındaki hızlı artış, Chicago Ticaret Borsası (CBOT) 'nda normal dönemlerde sakin seyreden canlı hayvan kontratlarına olan talebi de artırdı. Bu piyasaya spekülatif amaçlı para girişiyle, işlemlerde yılbaşına göre yaklaşık üçte bir oranında artış görüldü. Ancak sektördeki uzmanlar, fiyatlardaki artışın arkasında bu piyasaya giren sıcak paradan çok, arz ve talepten kaynaklanan faktörlerin etkili olduğunu belirtiyor.

Et fiyatlarındaki bu artış, diğer tarımsal emtia ürünlerindeki hızlı artışla birlikte düşünüldüğünde, gıda enflasyonu tehdidi doğuruyor. Aşırı sıcaklar nedeniyle üretimi düşen tahıl ürünlerindeki fiyat rallisiyle tüm yazı geçiren piyasalar, özellikle Rusya'daki hububata getirilen ihracat yasağı nedeniyle boğa piyasasına engel olamamıştı. CBOT'ta fiyat bu sıkıntılar nedeniyle 22 ayın zirvesini görmüştü. Buğday fiyatları halen geçen yılın aynı ayına göre yüzde 48,6 daha yukarıdan işlem görüyor. Buğdayı diğer gıda ürünleri de takip ediyor. Mısırda yıllık artış yüzde 38.35'e ulaşırken soya fiyatları ise geçen yılla aynı düzeyde.